Strona Główna

Nasz program

O nas

Forum

Galeria zdjęć

PIONIERZY

Kontakt
Artykuły:
Jan Włodarek
Historia
Sylwetki
Wywiady
Porady
Trening
Dietetyka
Medycyna
Wspomaganie
Sterydy
Ośrodki
RÓŻNE
Statystyka
Odwiedziło nas:
5977910
osób.
Oni są z nami:
Zaburzenia równowagi kwasowo - zasadowej w świetle obecnej wiedzy

(Piotr Sławuta, Wrocław, maj 2017r., fot. Jan Włodarek)

Czasopisma sportowe (w tym kulturystyczne) i reklamy telewizyjne dość często straszą nas zakwaszeniem organizmu i jego tragicznymi skutkami. Ponieważ zawodowo zajmuję się zagadnieniami równowagi kwasowo-zasadowej (RKZ) i jej zaburzeniami Pan Jan Włodarek poprosił mnie o wyjaśnienie tej kwestii na JWIP.PL.
Spróbuję więc krótko i w miarę przejrzyście zmierzyć się z tymi głoszonymi strachami i wyjaśnić, uwzględniając fakt , że nie można rozmawiać o RKZ bez przygotowania podstawy, czyli gruntu do ewentualnej dyskusji.
Zacznijmy więc, od początku:

1. Czy rzeczywiście zakwaszenie organizmu jest groźne?

Z całą pewnością tak, ponieważ wszystkie reakcje biochemiczne w organizmie, również te na poziomie komórkowym, czyli: rozpuszczanie tlenu we krwi, działanie enzymów trawiennych hormonów i witamin, detoksykacja, a zwłaszcza oddychanie komórkowe wymagają stałego środowiska, czyli tak zwanego obojętnego pH, które wynosi około 7,45. W przypadku, gdy to środowisko przesuwa się w kierunku kwaśnym lub zasadowym organizm powoli ,,wyłącza’’ reakcje biochemiczne, zaczynając oczywiście od tych mniej istotnych, na końcu upośledzeniu ulega oddychanie komórkowe, co oznacza śmierć komórki, a w skali makro śmierć organizmu. Głównym źródłem nieporozumień jest bezmyślne powtarzanie.

2.Czy rodzaj diety i aktywność fizyczna wpływają na zakwaszenie organizmu i są w stanie wywołać zaburzenia RKZ o charakterze systemowym ?
Z całą pewnością nie. Głównym źródłem nieporozumień jest bezmyślne powtarzanie cytatu z jedynego powszechnie znanego podręcznika dotyczącego RKZ ,, Głównym źródłem jonów H+ (czyli kwasu) w naszym ustroju są produkty przemian związków zawierających siarkę i fosfor. Utlenianie ich prowadzi do powstawania kwasu siarkowego i fosforowego…. Katabolizm białkowy będący głównym źródłem siarki nie zawsze jest podstawową przyczyną zakwaszania ustroju. Może nią być również kwas mlekowy, beta-hydroksy-masłowy lub acetooctowy, powstający w warunkach niecałkowitego spalania się węglowodanów lub tłuszczów.’’ Ciekawe, że następne zdanie tego autora brzmi :,, Pomimo zakwaszenia ustroju w warunkach fizjologicznych pH płynów ustrojowych zmienia się tylko w wąskich granicach…’’. I dalej: ,, wobec nieustannie zachodzącego wytwarzania jonów wodorowych, które występuje nawet w diecie bezbiałkowej i bezfosforanowej …’’ Innymi słowy autor podaje, że spożywanie białek i wysiłek fizyczny powoduje zakwaszenie ustroju, tylko nie wie dlaczego organizm jednak się nie zakwasza i jest w stanie funkcjonować, tajemnicą jest również to dlaczego mimo braku białka i fosforu (przypominam, że wyżej te dwa związki były podane jako główne źródło kwasu). Powtarzają to wszyscy gazetowi ,,naukowcy’’, a za nimi instruktorzy w siłowni wyjaśniając po swojemu tę cudowną właściwość organizmu, który zakwaszając się jednak się nie zakwasza. Ciekawe, że w ten sposób nie wypowiadają się lekarze i biochemicy, wiedząc, że wiedza ta ma z górą 60 lat. Oczywiście w artykułach medycznych takie bzdury się już nie pojawiają.

3. Dlaczego zatem rodzaj diety i aktywność fizyczna nie wpływają na zakwaszenie organizmu i nie wywołują zaburzeń RKZ ?
Aby to wyjaśnić musze zabrać czytelników na maleńką wycieczkę w świat biochemii i chemii klinicznej. Opisując równowagę kwasowo-zasadową (RKZ) organizmów żywych korzysta się z teorii Brönsteda, w myśl której kwasem jest substancja, która oddaje jony H+, czyli jest dostawcą protonów, natomiast zasada przyłącza jony H+, czyli jest ich biorcą. W praktyce przyjmuje się wyrażanie koncentracji jonów H+ ujemnym logarytmem ich stężenia, oznaczanego symbolem pH. W roztworze obojętnym stężenie jonów wodorowych jest równe 7, pH mniejsze niż 7 oznacza roztwory kwaśne, a większe niż 7 zasadowe. W utrzymaniu stałego pH w organizmie biorą udział układy buforowe krwi i tkanek, które charakteryzują się tym, że dodanie do nich kwasu lub zasady tylko w niewielkim stopniu zmienia ich pH, czyli mają zdolność zarówno do wiązania jak i oddawania jonów wodorowych. Taki warunek spełniają roztwory, które zawierają słaby kwas i jego anion lub słabą zasadę i jej kation. W organizmach ssaków są cztery zasadnicze układy buforowe: kwas węglowy –wodorowęglany, fosforan jednozasadowy-fosforan dwuzasadowy, oraz bufory białczanowy i hemoglobinianowy. Podstawowym układem determinującym pH osocza jest układ kwasu węglowego i wodorowęglanów, co wynika z łatwości w usuwaniu przez płuca CO2 - produktu odwodnienia kwasu węglowego. Z tego powodu zaburzenia w funkcjonowaniu tego bufora i jego składowych są przyczyną zaburzeń RKZ o charakterze systemowym – kwasic i zasadowic. Pozostałe bufory, zwłaszcza białczanowy i fosforanowy, mają znaczenie głównie wewnątrzkomórkowe.

Klasycznie RKZ opisuje się równaniem Hendersona-Hasselbacha (HH), gdzie pH krwi jest wypadkową składowej metabolicznej wyrażonej przez stężenie wodorowęglanów (HCO3-) i oddechowej czyli prężności/ciśnienia cząstkowego dwutlenku węgla (pCO2), będącego bezwodnikiem kwasu węglowego:

pH = [ HCO3¯ ]
pCO2x 0,226

Zmiany pH krwi wywołane pierwotnym zwiększeniem lub zmniejszeniem pCO2 nazywamy odpowiednio kwasicami lub zasadowicami oddechowymi. Ustrój, w przypadku kwasicy oddechowej, dążąc do normalizacji pH stymuluje nerki do syntezy i wychwytu z moczu HCO3-, co zwiększa stężenie tych jonów w surowicy krwi. W przypadku wyrównywania zasadowicy oddechowej nerki zwiększają wydalanie HCO3- Kwasica lub zasadowica metaboliczna charakteryzuje się pierwotnym spadkiem lub wzrostem stężenia HCO3- we krwi.
Oprócz równania HH, RKZ organizmu opisuje również, uznawany za bardziej nowoczesny: model Stewarta, który zakłada, że głównym źródłem jonów H+, czyli kwasu w organizmie ssaka jest woda, czyli, w praktyce jest ono nieograniczone, gdyż woda dysocjuje w sposób ciągły. Według tej teorii role buforów pełnią białka osocza krwi (głównie albuminy) i fosforany. Chyba nie ma tu sensu rozważać, który z modeli opisujących RKZ jest bardziej precyzyjny, ważne, że niezależnie, którą regulację RKZ uważamy za właściwą, gdyż wnioski nasuwają się same.

1. Jeśli przyjmiemy model klasyczny to: jeśli organizm ma zdrowe płuca i nerki to nie może dojść do jego zakwaszania, ponieważ wyłącznie te narządy odpowiadają za regulacje RKZ- płuca wydychają kwas, nerki produkują zasady
2. Według modelu Stewarta białka i fosforany są wręcz idealnymi substancjami wyrównującymi zaburzenia RKZ
3. Diagnostyka zaburzeń RKZ może opierać się tylko na badaniu pH krwi tętniczej i oznaczaniu w niej stężenia HCO3 i pCO2, według modelu klasycznego lub oznaczeniu w krwi żylnej Na, Cl, albumin i P według modelu Stewarta.
4. Niezależnie od przyjętego modelu kwas mlekowy pojawiający się w mięśniach nie ma absolutnie żadnego znaczenia.

Zatem, powyższe wynika z aktualnej wiedzy naukowej na temat RKZ i jej zaburzeń i za to biorę pełną odpowiedzialność, natomiast to czy w świetle przedstawionych faktów sensowne jest przyjmowanie cudownych suplementów pozostawiam szanownym Czytelnikom.
Autor: dr hab. Piotr Sławuta. Wrocław, maj 2017 r.

JWIP.PL. Piotr Sławuta jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i lekarzem weterynarii, specjalistą chorób psów i kotów. Prowadzi zajęcia z chorób wewnętrznych zwierząt oraz zajęcia praktyczne. Jest ponadto wykładowcą m.in. w zakresie zagadnień związanych z zaburzeniami gospodarkami wodno elektrolitowej i równowagi kwasowo - zasadowej na studiach podyplomowych. Jest autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych.
Od kilkunastu lat rekreacyjnie uprawia sporty siłowe, walki i regularnie biega.

Rej.875./ MEDYCYNA -63/2017.05.30/JWIP.PL




Nie należy rozpoczynać treningu siłowego pod wpływem środków dopingujących i odurzających. Przed wykonywaniem opisanych tutaj metod treningowych i ćwiczeń należy się skonsultować z lekarzem. Autorzy i właściciel strony JWIP.PL nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialności za skutki działań wynikających bezpośrednio lub pośrednio z wykorzystania informacji zawartych na tej stronie.
Ostatnie Artykuły
Wszystkich Święty...
Aby poprawić jako...
Swięto Niepodległ...
Pożegnanie warsza...
Kapusta zalecana ...
Flesz
Mecz kulturystów, 1982 r.
Mecz kulturystów, 1982 r.
JAK TO BYŁO KIEDYŚ...
Na forum
Tylko aktywnych zapraszamy na forum
oraz
do Pionierów



















































Jeżeli na tej stronie widzisz błąd, napisz do nas.

Jan Włodarek | Historia | Sylwetki | Wywiady | Porady | Trening | Dietetyka | Medycyna | Wspomaganie | Sterydy | Ośrodki | RÓŻNE